inanç Sivrihisar Haberleri

Kurban ve Hikmetleri

Kurban Bayrami - Kurban ve Hikmetleri

KURBAN BAYRAMI ;

Bayramlar, sevinçleri paylaşarak çoğaltma zamanlarıdır. Kurban bayramı ise, Allah adına kurban edilen kurbanların etlerinin, kurban kesemeyen Müslümanlarla ve ihtiyaç sahipleriyle paylaşarak, bayram sevincinin katmerli olarak çoğaltılması zamanlarıdır.

Ayrıca bayramlar, dargınlıkların son bulması ve tüm insanların kardeşçe kucaklaştığı günlerdir. Gerçek bayram sevinci ise Allah rızası için anne, baba ve akrabaları ziyaret etmek veya aramak, küslüklere son vermektir. Bu duygu ve düşüncelerle Kurban bayramınızı kutlar, sağlık ve afiyetler dileriz.

Türkçe ‘de kurban, Arapçadaki Udhiyye kelimesinin karşı­lığıdır. Udhiyye = Kurban, muayyen üç gün içinde kesilen hayva­na verilen isimdir. Şeriat dilinde ise, ibadet niyeti ile muayyen bir vakitte kesilen özel bir hayvana Udhiyye = Kurban denir.

Kurban, şartlarını haiz olana vacip bir ibadettir. Hicretin ikin­ci yılında meşru’ kılınmıştır. Meşruiyeti kitap, sünnet ve icmâ ile sabittir. Kurban kesmek ile Allah’ın emrini yerine getirip, dünyadaki vacip mükellefiyetten kurtul­arak ahiret sevabına kavuşulur.

kurbanliklar - Kurban ve Hikmetleri

KURBAN EDİLEBİLECEK HAYVANLAR İLE KURBAN İBADETİNİN HİKMETLERİ

İnsanlara zarar vermedikçe ya da etinin yenmesi helal kılınmış hayvanlardan et ihtiyacı için olmadıkça, hiçbir hayvan öldürülemez. İnsanlar kurban ya da etlik olsun, sadece eti helal olan hayvanları kesip yemek zorundadırlar.

Kurban kesmenin meşruiyetinin açıklandığı Hac Suresi 34. ayette, kurban olarak kesilebileceği bildirilen hayvanları ifade ederken kullanılan behimetul en’am terimi, kurbanın sadece eti yenen en’am cinsi (sığır, deve, koyun, keçi ve benzerleri) hayvanların evcil ve kurbanlığa uygun olanlarından olabileceğini ifade etmektedir.

Yani evcil olmayan sığır, deve, koyun, keçi ve benzeri en’am türü hayvanlardan kurban olmayacağına işaret edildiği gibi, en’am türü olmayan diğer tüm hayvanlardan (kedi, köpek, tilki vs.) yada kuş türü hayvanlardan kurban olmayacağı, kurbanlığın kurban olmaya yakışır ortalama vasıflarda ve bariz kusurlardan beri olması gerektiğini ifade etmektedir bu ayette.

Hayvanların kurban yada etlik amacıyla, Allah’ın isminin anılarak kesilmesi ile, hayvanların canlarının sadece Yüce Allah’ın izniyle alınabileceğinin, bu vesile ile Yüce Allah’ın insana verdiği önem ve kıymetin hatırlanması sağlanmaktadır.

Ayrıca, kurban kesimine şahit olan insan, içindeki şiddet duygularının farkına varmakta ve bu şiddeti diğer insanlara uygularsa ne kadar büyük bir faciaya sebep olacağını idrak etmektedir.

Yani insanlar yılda en az bir kez kendi elleriyle bizzat kurban kesmek ya da kesimine şahit olmakla, diğer insanlara karşı duydukları şiddet dürtülerinin kontrolüne katkı sağlamış olurlar.

KUR’AN’DA KURBAN İBADETİNİN MEŞRU KILINDIĞI HAC SURESİ 34. AYETİN MEALİ

“(Sadece sizin için değil ey Muhammed’e uyanlar) gelmiş geçmiş tüm peygamberlere uyan ümmetler için kurban kesmeyi sembolik bir ibadet türü (mensek) kıldık ki; Yenmesi helal olan evcil hayvanların kurban edilmeye uygun olanlarından (behimetül enam), onları rızıklandırdıklarımız üzerine Allah’ın ismini anmak suretiyle onları boğazlayarak kurban etsinler.

Zaten gelmiş geçmiş tüm peygamberlere tabi olan ümmetler olarak sizler aslında aynı ilaha iman eden tek bir ümmetsiniz, o halde hepiniz sadece O’na boyun eğip teslim olunuz. (Ey resul) enaniyetini yenip tam bir acziyetle ve ihtiyaçla Allah’a boyun eğerek teslim olanları (muhbitin) cennetle müjdele.”

KISA TEFSİRİ;

Ayette geçen MENSEK terimi hacda kesilen kurban, hacda yapılan tavaf, say gibi ibadetlerin her biri, kurban ve hac ibadetlerinin her birinin yapıldığı yer ve zaman gibi anlamlara gelmektedir. Daha ziyade hacla ilgili sembolik (ritüel) anlamı ağır basan ibadetler için kullanılır.

Ayetteki her bir ümmet için terimi, ilk insan ve Peygamber Âdem (A.S)’dan son Peygamber Muhammed (S.A.V)’e tamamı tek bir ümmet olan İslam ümmetinin, her bir peygamber devrindeki ünitelerini ifade etmektedir. Zaten ilahınız tek bir ilahtır ona teslim olunuz ifadesi de, tarih boyunca tek İslam ümmeti olduğunun bir ifadesidir.

Ayette gelmiş geçmiş her bir ümmet için kurbanın bir mensek kılındığının hatırlatılması, kurbanın ilk insandan itibaren yürürlükte olan sembolik bir ibadet (mensek) türü olduğunu anlatmak içindir.

Nitekim Maide Suresi 27’den 31’e kadar olan ayetlerde anlatılan Adem’in iki oğlunun kurban takdim etme kıssası ile; Saffat Suresi 101’den 113’e kadar olan ayetlerde anlatılan, İbrahim (A.S)’ın gördüğü rüyayı yorumlayarak oğlunu kurban etmeye niyetlenip, Yüce Allah’ın emriyle oğlu yerine bir koç kurban etmesi kıssaları buna işaret etmektedir.

KURBAN ALLAH’A YAKINLIĞA VESİLE OLMALI

Kurbanın meşru bir ibadet olduğunun bildirildiği Hac Suresi 34. ayette kurtuluşla müjdelenen muhbit kullarda geçen MUHBİT terimi, kalp katılığı olan gasiyet teriminin zıddı olup, acziyetin ve Allah’a tam muhtaçlığın idrakinin oluşturduğu kalp yumuşaklığı ile Allah’a boyun eğme ve emir – yasaklarına teslimiyet manasına gelir.

Yani Allah’ın emir ve yasaklarına teslimiyetin sadece beden ve düşünce boyutunda değil; şükür, hamd, korku, saygı, sevgi, ve huşu gibi duygular içeren duygusal boyutta da olması gerektiğini, ancak bu şekilde bütün benliğiyle Allah’a boyun eğip hükümlerine teslim olarak kulluk edenlerin kurtuluşa erebileceklerini ifade eder.

Hac Suresi 34. ayetten, Allah’a boyun eğme ve emir – yasaklarına teslimiyet (muhbit) ile kurban ibadeti arasında bir ilişki olduğunu yorumlamak mümkündür. Yani kurban kesimine şahit olmak kişide, yukarıda bir kısmını açıkladığımız hikmetlerin bir neticesi olarak, kalbinde yumuşama ve Allah’a karşı şükür, hamd, haşyet gibi duygular duymasına ve kalbinin yumuşayıp muhbitinden olmasına vesile olabilecektir.

Yine, kurban ibadetinin kişide Allah’a yakınlık oluşmasına vesile olmasının bir hikmeti de şu olabilir. Kişi kurban kesmek yada kesime şahit olmakla, kendisinin de bu kurban gibi Allah’a boyun eğmesi ve gerektiğinde O’nun emri uğrunda canını verecek bir imana sahip olması gerektiğinin idrakiyle tam bir teslimiyet (İslam) bilincine erişebilir.

buyukbas kurban - Kurban ve Hikmetleri

BÜYÜKBAŞ KURBANLIKLARIN İNSANLARA MADDİ VE MANEVİ FAYDALARI

HAC SURESİ 36. AYETİN MEALİ

“Büyükbaş Kurbanlık hayvanları sizin için Allah’a tazimin sembollerinden kıldık ki, sizin için onlarda hayırlar vardır. O büyükbaş kurbanlıkları kurban etmek için sıraya dizdiğinizde, onları Allah’ın ismini anarak boğazlayın ve yanları üzerine yattıklarında – öldüklerinde, hem kendiniz yiyin istediğiniz kadar onların etlerinden, hem de doyurun onların etleriyle, utancından söyleyemediği halde hal ve hareketlerinden rızık aradığı belli olan kimselere, hem de utanmaksızın sizden rızık isteyen ihtiyaç sahiplerine. Zaten bu hayvanları sizin için boyun eğdirdik ki, onlardan maddi ve manevi yönlerden faydalanasınız ve belki şükredersiniz.”

HAC SURESİ 36. AYETİN KISA TESİRİ

Ayette BUDN kavramı, deve ve sığır cinsinden (manda, lama, bizon vs.) evcil büyükbaş kurbanlık hayvanları anlamına gelmekte olup, bilhassa develer için kullanılan bir terimdir. Büyükbaş kurbanlık develer, yan yatırılmadan, ön ayaklarından biri bağlanıp, ayakta yada diz çöktürülerek boğazlanırdı ve buna, Kevser Suresinde geçtiği şekliyle nahr denirdi. Hac esnasında develer sıraya dizilip bu halde sıra ile kurban edilmekte idiler.

Evcil Büyükbaş kurbanlık hayvanlarda insanlar için maddi ve manevi faydalar vardır. Binek olarak, yük taşımada, su sulamada, etinden, sütünden, kılından, derisinden ve başka maddi faydaların yanında, manevi faydalarda vardır.

En önemli manevi fayda ise, bu hayvanlara nazar edilip (ibret amacıyla bakılıp) varlıkları ve insanlara çeşitli faydaları üzerinde tefekkür edilerek, Allah’ın yücelik ve kudreti ile verdiği nimetlerin idrak edilip, Allah’ı büyüklemeye, yüceltmeye, şükür ve kulluğa vesile olmasıdır.

Ayrıca hac esnasında kurban edilmek için adanması (nezir) şeklinde Allah’a tazimin bir sembolü olarak Allah’a kulluğunu sunmaya vesile olması ile; kurban edilmek suretiyle, önceki 34 ve 35 ile 36 ve 37. Ayetlerde açıklanan, kurbanın Allah’a yakınlaştırıcı hikmetlerine vesile olması yönünden de manevi faydaları vardır.

Yazar, Mustafa Siel

eml - Kurban ve Hikmetleri

Kurban Bayramı,

Add Comment

Click here to post a comment

dizi
logo
sivrihisar sehrengizi 1 - Kurban ve Hikmetleri