Akif Yaşar Yurtdaş Sivrihisar Haberleri

Sivrihisar Gazetesi ve Matbaa

Sivrihisar Gazetesi ve Matbaa
sivrihisarin sesi gazetesi - Sivrihisar Gazetesi ve Matbaa

Sivrihisar’ın Sesi gazetesi, 1973 yılında Ahmet Atmaca tarafından kurulmuştur. Temeli ‘Işık Matbaası’nda atılan ve Sivrihisar’ın yegane yerel gazetesi olan ‘Sivrihisar’ın Sesi’ gazetesi kurulduğu tarihten bu yana 48 yıldır yayın hayatını sürdürmektedir.

ÖNCE MATBAA, SONRA GAZETE

Matbaa ve gazetenin kuruluş serüvenine geçmeden önce, Sivrihisar’ da bu alanlarda ilkleri yaşatan Ahmet Atmaca abinin hayat öyküsüne kısaca değinmek istiyorum.

Ahmet Atmaca, 1930 yılında Sivrihisar’ın Kertek köyünde dünyaya gelir. Babası, Sakarya Savaşı gazilerinden merhum Ali Atmaca’dır. (Sarı Ali lakabıyla Anılır, Sivrihisar’da Milli Bayramlarda atı üzerinde temsili olarak kurtuluşu sembolize eden gösterileri ile hafızalarda yer etmiş bir kahramandır.) Ahmet Atmaca, 3 yaşına geldiğinde ailece Sivrihisar’a taşınırlar. Okumaya çok istekli olan Atmaca, 6 yaşında Yenice Mektebi’ne gider, başarılı bir öğrencidir, ikinci sınıfı okumadan üçüncü sınıfa atlatırlar. Bir hatıratında anlattığına göre, ilkokulda yapılan “Edebi Yazı” yarışmasında birinci olur ve bir “cep defteri” ile ödüllendirilir. Daha o günlerde, içindeki yazma ve eser bırakma cevheri kendini gösterir. Arzusu, okuyup doktor olmaktır. Ancak, maddi imkansızlıklar sebebiyle, Tıp tahsili yapması güçtür, o nedenle “Hamidiye Köy Enstitüsü’ gitmesine karar verilir. Ne var ki, babasına, “sakın oraya gönderme dinsiz olur, kat önüne 80-100 kadar koyun gütsün.” gibi yapılan yanlış yönlendirmeler sonucunda enstitüye de gidemez… Bunun üzerine, Ahmet Atmaca, 7 yıl kadar çobanlık yapar. Bakın o yılları kendi dizeleri ile nasıl anlatır;

“Sürüyü indirdim Hebip çeşmeye,
Fırtına çıktı, indim Suluca dereye,
Niyet ettim çobanlığı terk etmeye;
Bu yıl olmazsa gelecek seneye…”

Atmaca, çobanlığı bıraktıktan sonra, askere gidene kadar önce berber çırağı sonra da usta berber olur. O yıllar futbola olan ilgisi artar. Askerlik dönüşünde ise o artık futbolla haşir, neşir olacak, futbolcu olacak, kulüp başkanlıkları yapacaktır. Bir taraftan siyaset ile de meşguldür. Koyu ‘Demokrat Partilidir. Darbe sonrasında da “Adalet Partisi’nin ve ardından, Doğruyol Partisi’nin ilçede teşkilatlanmalarında ve Belediye Meclisi olarak üç dönem ve İl Genel Meclisi üyesi olarak üç dönem görevler üstlenecektir. Nihayet, kuruluş öykülerini daha sonra anlatacağım matbaayı ve gazeteyi kurar. Bir taraftan, matbaa, gazete işlerine devam ederken, bir taraftan da partideki görevlerini ve çeşitli derneklerin kurucusu, yöneticisi olarak çalışmalarını sürdüren Ahmet Atmaca, bu alanlarda da çok önemli hizmetlerde bulunur.

Şimdi gelelim matbaanın ve gazetenin serüvenine, Ahmet Atmaca, 1963 yılında, makbuz, etiket, fiş gibi baskılar yapmak üzere, ‘Işık Matbaası’nı kurar, 1973 yılına gelindiğinde ise matbaada gazetenin ilk baskısını yapar.

Ahmet Atmaca, kurduğu matbaa ve çıkardığı gazete ile Sivrihisar’a bu alanda yeni bir sektör kazandırmıştır. Honore de Balzac, “Dünyaya en çok ışık veren matbaa mürekkebidir.” diyor. Gerçekten de

‘Işık Matbaası’ açılması ile adı gibi ışık saçmaya başlar ve “Sivrihisar’ın Sesi” gazetesinin kurulması ile hareketlilik artar, matbaa bundan sonra, akillerin, kanaat önderlerinin, siyasilerin, bakan ve milletvekillerinin, valilerin, bürokratların ve toplumun her kesiminden insanların, Sivrihisar ve memleket meselelerini ele almak için bir uğradıkları mekan olacaktır. Ayrıca, çiftçi, köylü, esnaf, zanaatkar, memur ve sivil toplum kuruluşlarının sorunlarını dile getirdikleri, çare, çözüm aradıkları bir yer olacaktır. Hani bir söz var; “Gazeteleri gazeteciler yazar, ancak okuyucular yazdırır.” diye. Aslında matbaaya yapılan bu ziyaretler, istişareler, mülahazalar yapılacak haberlerin alt yapısının oluşmasına katkı sağlamaktadır, haberler basılmadan önce burada test edilir adeta…

Matbaa benim de sık sık uğradığım bir yer. Ahmet abi ile çeşitli dernek derneklerde ve vakıfta birlikte görevler yaptık, ben kendisinden, Orhan Keskin hocamdan, merhum Veli İhsan Atasoy ve merhum İhsan Küçükaslan’dan çok şeyler öğrendim. Onlar bize Sivrihisar’ın tarihi ve kültürel değerlerini sevdirdiler. Merhumlara Allah’tan rahmet niyaz ederim.

HABER YAPMAK ÇİLELİ İŞ

“Gazeteler Dünyanın Aynalarıdır.”
Benjamin Franklin.
Gazete, “politika, ekonomi, kültür ve daha başka konularda haber ve bilgi vermek için yorumu veya yorumsuz, belli zaman aralıkları çıkarılan yayın” olarak tarif ediliyor.

M.S. 593 ‘te Çin’ de ağaç oyma tekniği ile kağıt üzerinde baskı yapan matbaa, bilinen ilk matbaa olarak kabul ediliyor. Bu teknikle, Uygur Türkleri’nin de IX. yy. ‘da baskı yaptıklarını öğreniyoruz. Hareketli makineler ile ilk defa yapılan basımı 1440 yılında, Almanya’ da Johann Gutenberg gerçekleştiriyor. Ülkemizde ise İbrahim Mütferrika tarafından, 1727 yılında ilk matbaa kuruluyor.

Dünya’da bilinen ilk gazete ise Roma Senatosu’nca M. Ö. 59 yılında 2000 kopya olarak dağıtılan “Acta Diurna” dır. İlk Türkçe gazete, 1828’de Kahire ‘de basılan “Vekdyi-i Misriye” dir. Sanayi Devrimi ile matbaa makineleri geliştirilmiştir. Ülkemizde ilk basılan gazete ise, 1860 yılında Agah Efendinin çıkardığı ‘Tercüman-ı Ahval” gazetesidir.

Haber ve fotoğraf muhabirlerinin getirdikleri haberler, dokümanlar haberin mutfağı olan matbaada toplanır, burada değerlendirilir, sonra haber değeri olan, kamu yararını gözeten haberler dizgi, baskı işlemleri yapılarak gazetede servis edilir. Ancak, bu işleri o kadar da kolay olmuyor.

Ahmet Atmaca’nın anlattığına göre, işe 1973 yılında gazeteyi basmaya el pedallı makineyle başlıyor, ancak bu makine ile seri baskı yapamadığı için daha sonra da ayak pedalı ile çalışan ve bir süre sonra elektrikle çalışır hale dönüştürülen, Almanya’da 1850 yılında “Heidelberg” şirketince üretilen baskı makinelerinden birini ikinci el olarak alıyor. O yıllarda bu makineden Eskişehir’de yok, Türkiye’de de 2-3 tane kadar var. Bu makinede, “Tipo baskı” denilen teknik uygulanıyor. Ancak, bu baskıyı yapmak çok çileli bir iş, üstelik makine dikkat edilmez ise eli, parmağı kaptırma tehlikesi var. Makinede baskı öncesi, hurufat denilen kurşun harfler, noktalama işaretleri, dolgu malzemeleri ve kumpas ile harf, harf kelimeler tersinden kalıplara yerleştiriliyor, sonra el pedallı makinede kağıt 4 kat yapılarak, her kat ayrı, ayrı basılıyor. Tabii ki süreç burada bitmiyor, bu sefer gazetenin şahıslara, dükkanlara tek, tek dağıtımı yapılıyor.

Ahmet Atmaca, çektiği bu çilelere nazire olarak, matbaasında ilk bastığı 4 kitaba Çile-1 den başlayarak 2-3-4 diye devam isimler verir. Ancak, seri üretime geçince peş peşe basımın gerçekleştirdiği, “Sivrihisar ve Köylerinde Yunan Mezalimi”(1978), “Sivrihisar’da Yetişen Ünlüler ve Menkıbeleri” (1980), “Eskişehir il ve ilçelerinde Yunan Mezalimi” (1980), “Musalla Camii ve Tarihi”, “Yenice Mahallesi ve Tarihi”, “Sinanpaşa Camii ve Tarihi”, “Bilinmeyen Yönleriyle İstiklal Savaşımız ve Sivrihisar Müdafa-i Hukuk Cemiyeti’nin Kuruluşu”, “Sivrihisar Çeşmeleri ve Ilıcalar”, Yunus Emre Risalesi”, “Hatıralar 1-2-3 Risaleleri” eserleri ve ‘Sivrihisar’ın Sesi’ gazetesi arşivi, Sivrihisar’ın tarihine, kültürüne ışık tutacak çok önemli eserlerdir.

Ülkemizde, 1961 yılından bu yana 10 Ocak, “Çalışan Gazeteciler Günü” olarak kutlanmaktadır. ‘Çalışan Gazeteciler Günü’ vesilesi ile, 1973 yılında ‘SİVRİHİSAR’IN SESİ’ gazetesinin yayınını başlatan ve tüm zorluklara rağmen bugünlere kadar gelmesini sağlayan AHMET ATMACA başta olmak üzere gazetenin emektarları, OĞUZ EKİCİ, YALÇIN AYAYDIN, A.RIZA ATMACA, NİYAZ KOCA, ALİ ATMACA, KADİR DANIŞ, ENGİN ÇAM, AYDOĞAN ALTIN, EVREN ALTIN, CEM YARDIMCI ve AHMET DANIŞ’a teşekkür ederiz.

Yine, İlimizde ‘ŞEHİR GAZETESİ’nin yayınını gerçekleştiren, hemşehrimiz MURAT KESKİN’e ve Eskişehir’de neşredilen gazetelerde köşe yazarlığı yapmakta olan eğitimci, yazar hemşehrilerimiz MUSTAFA KANTARCI ve NECMİ GÜNAY ‘a ve kurduğu ‘Sivrihisar Web’ İnternet sitesi ile Sivrihisar’ın tarihi ve kültürel değerlerinin tanıtımına, haberlerine yer veren, ayrıca gazeteyi internette yayınlayan hemşehrimiz MURAT SEVİMBAY’a teşekkür ederiz.

OĞUZ EKİCİ

Oğuz Ekici, şu anda gazetenin patronu olarak, gazetenin baskı ve yayın işlerini devam ettirmektedir. Bu çileli işe talip olarak, dayısı Ahmet Bican Atmaca’dan matbaayı devir alan Oğuz Ekici, 1973 doğumlu olup, kendisi ile yaşıt olan 45 yıllık gazetenin çıkması için çabalıyor. 1991 yıllarında matbaada bulunan eski makineler ile çıraklığının geçtiğini aktaran Ekici, bu süreci şöyle anlatır; “Dayım Ahmet Bican Atmaca tarafından 1963 yılında kurulan Işık Matbaası’nı ve benimle yaşıt Sivrihisar’ın Sesi Gazetesi ile tanışmam tam olarak 1991 yıllarına tekabül eder. El pedalı dediğimiz bir makine ile çıraklığım başladı. Daha sonra 1850′ li yıllarda Türkiye’ye giriş yapılan, Alman yapımı matbaa baskı makinesi ile çalışmaya başladım. 1997 yılında Sivrihisar’ın Sesi Gazetesi’nin Yazı İşleri Müdürlüğü kadrosunda yer aldım. 2007 yılından bu yana da dayımın 1963 yılında başlattığı matbaa ve gazeteyi devraldım.

Bu sistemde haftalık olan sayının sadece 5 gününü dizgi, baskı ve mizanpaja ayırıyorduk. Geriye kalan 2 günde ise matbaanın diğer işlerine zaman ayırıyorduk. Neyse ki, 2004 yılında dijital baskıya geçince rahatladık.

Eskiler çok okumuş, yazmışlara “mürekkep yalamış.” derlerdi. Dayım da bize, “Matbaa mürekkebini yalayan, bu kokuyu soluyan iflah olmaz.” der. Gerçekten de matbaa bir tutku, bir sevda işi, bu işe başlayan bir daha bırakamıyor…

Oğuz Ekici, “Her türlü maddi imkansızlıklara ve zorluklara rağmen, maddi kazanç gütmeden, 1973 yılında hayatıma giren gazetenin yayın hayatını nasıl devam ettirebiliriz, Sivrihisar’ın sosyal, kültürel ve tarihi yaşantısına nasıl katkı yapabiliriz? bunun mücadelesini verdik. Bu zamanlara kadar zorluklar içerisinde gelmiş olan gazetemizi Allah’ın izni, dayımın ve benim ömrümüz el verdiği sürece her türlü zorluğa rağmen Sivrihisar için yaşatma gayreti içerisinde olacağız. Dayımı emekli etmemize rağmen üstadımız bizim başımızda ve onun tecrübeleri ve yol göstericiliği ile beraber yolumuza devam ediyoruz.” diyerek konuşmasını tamamladı.

Sivrihisar’da gazeteciliğin duayeni olan, eserleri, çalışmaları ile tarihimize, kültürümüze eşsiz eserler bırakan Ahmet Atmaca abiye bir kere daha teşekkür eder, minnet ve şükran duyguları ile sağlık içinde uzun ömürler dilerim.

Gazete çalışanlarına, tüm dost ve kardeşlerime sevgi, saygılarımı sunarım.

9 Ocak 2021
Yaşar YURTDAŞ

Add Comment

Click here to post a comment

dizi
logo
sivrihisar sehrengizi 1 - Sivrihisar Gazetesi ve Matbaa