Camiler Tarihi Eserler ve Turizm

Sivrihisar Ulu Cami

Ulu Cami

Selçuklulardan günümüze kalan en önemli tarihi eserlerden biridir. Eskişehir’in Sivrihisar ilçesinde bulunan ve 1485 metrekare alanı ile Anadolu’nun en büyük ahşap sütunlu camilerinden biri olan mabedin yapım tarihi çeşitli yerlerinde bulunan kitabelere göre, ilk defa 629’da (1232) Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad’ın saltanatında Emir Cemaleddin Ali Bey tarafından inşa ettirilmiştir. 673’te (1274-75) III. Gıyaseddin Keyhusrev’in naiblerinden ve Mevlana Celaleddin’in yakın arkadaşı Abdullah oğlu Eminüddin Mikail Bey’in yaptırdığı müdahaleyle bugünkü görünümüne kavuşmuştur.

Camiye yapılışından 139 yıl sonra Hacı Habip tarafından 812’de (1410) bir minare eklenmiştir. Minare caminin güneydoğusunda yer almaktadır. Tabanı kalın mermer bloklar üzerine oturtulmuştur. Üzeri pişmiş tuğla ile örülmüştür. Kitabesinde ise: “Bu minare hayrat sahibi Hacı Habib’in yardımı ile yapıldı. Receb ayı sene 812” yazılıdır. Mihrabın da 843 (1440) yılındaki onarımda yerleştirildiği bilinmektedir. Cami daha sonra Fatih Sultan Mehmet’in ilk veziri, İstanbul’un ilk Kadısı ve Sivrihisarlı Hızırbey tarafından tamir ettirilmiştir. 1192’de (1778) bir tamir daha geçiren cami 1956-1959 yıllarında tekrar onarımdan geçmiştir.

Cami dikdörtgen şeklinde, 67 ağaç direk üzerinde düz çatı şeklinde inşa edilmiştir. Bu kalın direklerden dört tanesi zamanın özgün ağaç oymacılığı ile işlenmiştir. Bu direklerin alt ve üst tarafında mermerden oyma işçiliği uygulanmış sütun başlıkları vardır.

Çatı üzerine önceleri kağnılarla taşınan toprakla ve üzeri eski tip oluklu tuğlalarla örtülmüştür. Çatının ilk yapımında döşeme üzerine bol miktarda kamış serilmiş, bunun üzerine de çok kalın toprak örtü ile doldurulduğu için yazları serin, kışları ise sıcak durumda idi.

Kalın duvarları olan caminin güney kısmında altlı üstlü iki sıra pencere ile aydınlık sağlanmıştır. Caminin dört kapısı bulunmakta, bunlardan doğu ve batı olmak üzere iki kapısı kullanılmaktadır. Batı tarafında bulunan büyük giriş kapısının sağ kanadında “Allah birdir, hiçbir kimseyi O’na ortak etme, istediğinizi yalnız ondan isteyiniz.” Sol kanadında ise mescitler Allah içindir.” Yazıları oyulmuştur.

Cami içindeki minber el işçiliği bakımından çok değerlidir. Yanan Kılıç Mescidinden Ulu Camiye getirilmiştir. Ulu Caminin yapımından 40 yıl önce (643 göç yılı) Hasan ibn-i Mehmet tarafından yapılmıştır. Kapısının etrafına Ayet-el Kürsi oyularak işlenmiştir. Yan tarafları ise geometrik şekillerle bezeli çok güzel geçme işçiliğine sahiptir. Caminin doğu tarafındaki Sölpük Mescidi’ne bitişik kapısının üzerine Hızır Bey tarafından tamir edildiğine dair kitabe vardır.

Sivrihisar Ulu Camii Selçuklu ahşap mimarisinin şaheser örneklerinden biri olma özelliğini taşımaktadır. Yapı bakımından ahşap direkli camiler sınıfında incelenir. Dikdörtgene yakın bir yapıya sahiptir. Üstü düz örtülüdür. Ardıç ve sarı çamdan oluşan çok kalın 67 kalın ağaç direğin dört tanesi işleme, oyma motif özelliğine sahiptir. Caminin diğer cami mimarilerinden farklı tarafı kubbesiz olarak inşa edilmiş olmasıdır. Çünkü düz bir çatıya sahiptir. Caminin tavan kısmı tamamen kalın kalaslarla kapatılmış ve üzerinde kalın bir kamış ve toprak örtüsünün üzerinde sac kaplaması bulunmaktadır.

Cami içindeki minber el işçiliği bakımından görülmeye değer durumdadır. Kapısının etrafı ise Ayet-el Kürsi ile oyulmuş işleme kaplıdır. Kalın duvarlarla kaplı olan caminin duvarlarının iç kısmında duvarlara gömülü olarak dolaplar yer almaktadır. Cami çevresinde daha önceleri camiye ait gelir kaynağı olan dükkanlar vardı.

CAMİ HAKKINDA DAHA DETAYLI VE GÜNCEL BİLGİ İÇİN TIKLAYIN >

logo

Facebook Sayfa