Niyazi Koca Yazıları

Sivrihisar’ın Ruhu

turkmotif - Sivrihisar'ın Ruhu

1073 yılı ılık bir sonbahar günü,  Ahmet Şah komutanlığında Oğuz boylarından olan Türkmenlerden bir bölümü, Anadolu’nun içlerine doğru fethettikleri yerlere yenilerini katmak, yurt edinmek için at üzerinde  ilerliyorlardı. Önlerine çıkan ırmak (Sakarya) yol vermek için durulmuş sanki akmıyordu, onun bu cömertliği  üzerine bir köprü (Çandır köprüsü) inşa edilerek ahde vefa gösterilip ilerlemeye devam ettiler, ilerideki öncü kuvvetinin lideri olan Ali baba elinde tuttuğu sancağı, sağa sola hiddetle sallıyor ve bu tarafa gelin dercesine işaret veriyordu. O tarafa doğru ilerlediklerinde, karşılarında meydan okurcasına kanatlarını olabildiğince açmış heybetli kartal görünümlü, başı Mekke taşı gibi dik, kıblesi açık bu yeri  görünce, bu yerin Anadolu da ender bulunabilecek yerlerden olduğunu görürler.

Geleneğe uyup yerleşmeden önce, belli yerlere kesilmiş hayvan etlerini asarlar ve etin geç bozulduğunu görünce burasının havasının iyi, suyunun güzel olduğunun farkına varırlar ve adını koyarlar Karahisar.  Hemen mescid yapımına girişirler ve adını ilk ayak basan  kılıç aşiretinin  adı olan Kılıç mescididir. Onun etrafında evlerini inşa etmeye  (Bu günkü saat kulesinin) altına hilal biçiminde yerleşirler.

Karahisar adı gibi, üzerinde karabulutların dolaştığı, uç bölge olması nedeniyle devamlı saldırılara maruz kalmış kan ve gözyaşının hiç eksik olmadığı günler yaşamıştır. Buna en tabii örnek İlçenin yerleşim yerinin bir çok kesiminde, o dönemlerden kalan büyük mezarlıkların  var olduğunu döneminde yaşanan savaşlardan kalan mezarların olması kuvvetle muhtemeldir. Sadece kuruluşundan itibaren değil, kurtuluş savaşında da aynı zulüm ve eziyete maruz kalmıştır.

Ecdadımızı yıkmayan ve yıldırmayan, güçlü kılan şahsiyet kaleleri vardı.  Önce ruhlara hitap ediyor, sonra tefekkür edip, harekete geçerek güçlü ve sağlam temeller atıyorlardı. Onun içindir ki, yerleştikleri yerde öncelikle Camiiler, Medreseler,  Türbeler, Zaviyeler, Hanlar, Kervansaraylar, Hamamlar, Çeşmeler yaparak ruhlara hitap ettikleri gibi, ilim irfan ve medeniyet yolunda  ilerlemeyi ve insanı yaşatmayı bilmişlerdir.

Kuruluşunda en büyük katkıyı da Horasan Alp Erenleri, Seyyidler, Dervişler, Veliler  mayasına ruhlarını katmışlar ve özünü oluşturmuşlardır. Kalpleri fethetmişler, toprağına sabır ekmişler, şükürle  dua ile  sulamışlar, böyle olmasaydı: Cafer-i Tayyar, Şeyh Abdi Vehhab,  Seydi Mahmud Suzani, Nasreddin Hoca, Yunus Emre,  Seyyid Nureddin,  Hızırbey, Sinan Paşa, Yakup Hoca, Şeyh Baba Yusuf, Şeyh Hamdi Baba, Çandarlı Kara Hayreddin Paşa, Aziz Mahmud Hüdayi, Şeyh Osman Afif Efendi, Şeyh Ahmet efendi, Mehmet Kaplan gibi, daha nice ünlü şahsiyetler bu topraklarda yetişebilirmiydi. Bunların yetişmesi tesadüfen olmamıştır. Ancak sağlam temelleri olan ilim merkezli bir yerde alim ve ilim sahibi insan yetişebilirdi.

Her birinin hayatına dair yaşayışlarını, yaptıklarını incelendiğimizde, rahmet kapılarını aralamışlar, bereket getirmişler,  güç katmışlardır. Halleriyle sözleri, sözleriyle de özleri bir olmuştur. Dünya için ahiretini, Ahireti içinde dünyasını terk etmeyen yaşamı benimsemişler. Bütün insanlığın evrensel değerlerine mana ve anlam katarak kaynak olmuşlardır.

Ahi Ocaklarında kardeşlik ahlakı ile tütmüşler, şefkatle, merhametle diriltmişler zihinleri, ayrılık gayrılık bilmemişler. Eli açık, gözü tok yaşamışlar gönüllere akmışlar, kültürlerini, hayallerini, duygularını, düşüncelerini halılara, kilimlere ilmek, ilmek işlemişler. Sevinçlerini çoğaltmışlar, acılarını paylaşmışlar  ser vermişler sır vermemişler böyle yaşamışlar.

Bu toprak bizim diyerek sahiplenmişler, atalet içinde olmamışlar, çiğnetmemişler namerde Vatan müdafaasında canlarıyla olduğu kadar. İstiklal savaşında Tayyare (Uçak) alarak, tarihteki şerefli yerlerini almışlardır.

İşte böyle bir tarih,  ruh bırakmışlar ve yaşamışlardır.

Bu gün Sivrihisar’ı sevmek, anlamak, hizmet etmek için, onu ruhunun derinliklerinde hissederek yaşamak lazım. “Sivrihisar’ın bir ruhu” vicdanı, sorumluluğu, kültür kökleri, hali, geleceği, olduğunu bilmek gerekir.

* * *

SAYGILARIMI SUNUYORUM
13.01.2015 – Niyazi KOCA
widget logo - Sivrihisar'ın Ruhu
sivrihisar sehrengizi 1 - Sivrihisar'ın Ruhu