Sivrihisar Haberleri

Yeşil Nükleer Enerji

DÜNYA REZERVİNİN YÜZDE 11’i SİVRİHİSAR’DA

enerjiDünya rezervinin yüzde 11’i Sivrihisar’da bulunuyor. Dünyanın enerji problemini çözebilecek en önemli kaynaklar arasında bulunduğu belirtilen “yeşil nükleer enerji” olarak adlandırılan toryum rezervinin yüzde 11’i Türkiye’de bulunuyor. Bilimsel verilere göre, Türkiye toryum rezervinde dünyada ikinci sırada bulunuyor. Türkiye’nin gelişmesini istiyorsak toryumdan enerji üreten santraller kurmalıyız. 1 gigavatlık enerji için 3,5 milyon ton kömür veya 200 ton uranyum gerekiyor. Aslında 1 ton toryumdan da bu enerji elde edilebilir. Toryum yakıtlı reaktörlerin 2020’li yıllarda ticarileşmesi öngörülüyor. 2030’larda ise elektrik enerjimizin yüzde 50’sini yerli kaynağımız toryumdan üretebiliriz. Türkiye enerji devi olabilir, yeter ki biz bu teknolojiye sahip çıkalım ve uluslararası işbirliklerine katılabilelim.” TÜRKİYE’de bu madenin en çok görüldüğü yer ise Sivrihisar ilçesi ve çevresi olduğu biliniyor.

Uzmanlar dünyanın geleceğinin toryumda olduğunu söylerken, Türkiye’de bu madenle ilgili henüz çalışma yapılmıyor. Toryum madeni ilk sırada Hindistan’da daha sonra da Türkiye ve Brezilya’da bulunuyor. Türkiye’de ise en büyük rezerv Sivrihisar Okçu Köyleri arasında yer alan 15 km2’lik bir sahada görülüyor. Bu saha da toryumun içinde nadir toprak elementleri barit ve fluorit de içeren karmaşık yapılı yataklara rastlandı. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) Bilim Komitesi Üyesi Prof. Dr. Saleh Sultansoy, Eskişehir’de 2003’te yaklaşık 100 bilim insanının katılımıyla toryum çalıştayı düzenlediğini anımsatan Sultansoy, uzun vadeli bir program hazırlandığını ancak sürecin devam etmediğini söyledi. DÜNYANIN GELECEĞİ TORYUMDA Gelecek 20 yıl içerisinde dünyanın enerji haritasının toryum ile değişeceğini savunan Sultansoy, şunları kaydetti: “Gelişmiş ülkeler, enerjilerinin büyük kısmını nükleer santrallerden sağlamaktadır. Fransa, enerjisinin yüzde 85’ini nükleer santralden karşılarken, biz yıllardır bu santrallerin kurulup kurulmamasını tartışıyoruz.

Prof. Dr. Tolga Yarman (Galatasaray Üniversitesi) Bizdeki Toryum rezervleri, Eskişehir, Sivrihisar civarındadır. Türkiye’de 400 bin ton toryum olduğu düşünülüyor. Toryum’un çıkarılması için çalışmalar yapılıyor. Maden Tetkik Arama Enstitüsü çalışmalar da bulunmuş, hatta küçük bir miktar üretim de olmuştu… Ancak benim bildiğim bu çalışmalar ileri bir noktaya taşınmadı.

* * *

OECD 2012 verilerine göre Türkiye, Hindistan’dan sonra dünyanın en büyük toryum yataklarına sahip bir ülkedir. Sivrihisar kompleks cevheri ender kıymetli toprak elementleri, alternatif nükleer yakıtı ve endüstriyel hammaddeleri bünyesinde içeren nadir cevherleşmeden biridir. Sivrihisar yatağı belli başlı toryum yatakları açısından dünyada 3. sırada yer alan bir doğal zenginliktir. Sivrihisar cevherinin şu ana kadar sığ sondajlarla (200 m) yapılan rezerv tespitlerine göre 30.4 milyon ton cevher içermektedir.
* * *
toryumSivrihisar’daki toryum yatakları için 4 firma teklif verdi. Sürecin 4 ay içinde tamamlanması bekleniyor. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü öğretim üyelerinden Prof.Dr. Muammer Kaya, Eskişehir-Sivrihisar-Karacaören’de bulunan Türkiye’nin tek ve dünyanın en büyük Nadir Toprak Elementleri toryum, Barit ve Florit yatakları arasında bulunan doğal maden kaynağının yakında değerlendirileceğini açıkladı. Ankara’da Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığında yapılan “Toryumun Madencilik ve Nükleer Enerji Yakıtı Olarak Değerlendirilmesi “ çalıştayında konuşan Kaya, “Eylül ayındaki ihale için 29 yerli ve yabancı firma dosya almış olsa da sadece 4 firma şu an için değerlendirme için kalabilmiştir. Bu firmalara teknolojilerini belirlemeleri için 4 ay ek süre tanınmıştır” dedi. Kaya “Sahadaki cevherin zenginleştirilmesi bu 4 firmadan birine ihale edilecektir. Bu firmalar yerli ve yabancı ortaklardan oluşmaktadır. Böylece yakın gelecekte Sivrihisar yatağı ülke ekonomisine katkı sağlamaya başlayacaktır” açıklamasını yaptı. Kaya, nükleer yakıt yapılabilecek toryum konsantresinin Eti Maden ve Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) koordinasyonuyla nükleer yakıt olarak ülkemizde toryumlu reaktörler yapılıncaya kadar stoklanmasının planlandığını açıkladı.

TORYUM NEDİR?

Toryumu elektrik olmayan yerlerde kullanılan eski lüks lambaların parlak ışık veren maddesi olarak tanırız. Bunun dışında başlıca işlevi, kimi nükleer reaktörlerde, uranyum üremesine yataklık etmesidir. Toryum, Uranyum gibi bir metaldir. Doğada bulunur. Çeşitli işlemler geçirildikten sonra uranyum çekirdeğine dönüşebilir. Başka bir ifadeyle belli işlemlerden sonra nükleer yakıt malzemesine dönüşür. Toryum nükleer enerji üretiminde daha temiz, daha çevreci, daha barışçı, daha ucuz ve daha yeşil bir yakıttır. Toryumlu nükleer reaktörlerde uranyumlu reaktörler gibi patlama riski yoktur yani daha güvenlidir.

SİVRİHİSAR’DA DÜĞMEYE BASTI

Eti Maden, Sivrihisar’da yılda 1 milyar dolardan fazla gelir getirmesi beklenen toryum ve diğer değerli madenlerin üretimi için düğmeye bastı. ÇED süreci tamamlanınca sondaj çalışmalarına başlanacak.

1 Comment

Click here to post a comment
  • Verdiginiz bigiler için teşekkür ederim inşallah memleketimiz ve sivrihisar için hayırlısı olur.

logo

Facebook Sayfa